(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

అరణ్యపర్వ - అధ్యాయ 135

॥ శ్రీః ॥
3.135. అధ్యాయః 135
Mahabharata - Vana Parva - Chapter Topics
శ్వేతకేతునా సహ జనకయజ్ఞశాలాం వివిక్షోరష్టావక్రస్య ద్వారపాలేన నిరోధనం ॥ 1 ॥ అష్ఠావక్రద్వారపాలయోః సంవాదః ॥ 2 ॥ స్వప్రశ్నస్యోత్తరదానతుష్టేన రాజ్ఞా సభాప్రవేశాభుమతిః ॥ 3 ॥
Mahabharata - Vana Parva - Chapter Text

అష్టావక్ర ఉవాచ। 3-135-0x(2147)(21033)
అంధస్య పంథా బధిరస్య పంథాః
స్త్రియః పంథా భారవాహస్య పంథాః।
రాజ్ఞః పంథా బ్రాహ్మణేనాసమేత్య
సమేత్య తు బ్రాహ్మణస్యైవ పంథాః ॥ 3-135-1(21034)
రాజోవాచ। 3-135-2x(2148)
పంథా అయం తేఽద్య మయా నిసృష్టో
యేనేచ్ఛసే తేన కామం వ్రజస్వ।
న పావకో విద్యతే వై లఘీయా-
నింద్రోపి నిత్యం నమతే బ్రాహ్మణానాం ॥ 3-135-2(21035)
లోమశ ఉవాచ। 3-135-3x(2149)
`స ఏవముక్తో మాతులేనైవ సార్ధం
యథేష్టమార్గో యజ్ఞనివేశనం తత్।
సంప్రాప్య ధర్మేణ నివారితః సన్
ద్వారి ద్వాఃస్థం వాక్యమిదం బభాషే ॥' 3-135-3(21036)
యజ్ఞం ద్రష్టుం ప్రాప్తవంతౌ స్మ తాత
కౌతూహలం బలవద్వై వివృద్ధం।
ఆవాం ప్రాప్తావతిథీ సంప్రవేశం
కాంక్షావహే ద్వారపతే తవాజ్ఞాం ॥ 3-135-4(21037)
ఐంద్రద్యుంనేర్యజ్ఞదృశావిహావాం
వివక్షూ వై జనకేంద్రం దిదృక్షూ।
న వై క్రుధ్యో వందినా చోత్తమేన
సంయోజయ ద్వారపాల క్షణేన ॥ 3-135-5(21038)
ద్వారపాల ఉవాచ। 3-135-5x(2150)
వందేః సమాదేశకరా వయం స్మ
నిబోధ వాక్యం చ మయేర్యమాణం।
న వై బాలాః ప్రవిశంత్యత్ర విప్రా
వృద్ధా విదగ్ధాః ప్రవిశంతి ద్విజాగ్ర్యాః ॥ 3-135-6(21039)
అష్టావక్ర ఉవాచ। 3-135-7x(2151)
యద్యత్రవృద్ధేషు కృతః ప్రవేశో
యుక్తం మయా ద్వారపాల ప్రవేష్టుం।
వయం హి వృద్ధాశ్చరితవ్రతాశ్చ
వేదప్రభావేన సమన్వితాశ్చ ॥ 3-135-7(21040)
శుశ్రూషవశ్చాపి జితేంద్రియాశ్చ
జ్ఞానాగమే చాపి గతాః స్మ నిష్ఠాం।
న బాల ఇత్యేవ మంతవ్యమాహు-
ర్బాలోఽప్యగ్నిర్దహతి స్పృశ్యమానః ॥ 3-135-8(21041)
ద్వారపాల ఉవాచ। 3-135-9x(2152)
సరస్వతీమీరయ వేద జుష్టా-
మేకాక్షరాం బహురూపాం విరాజం।
అంగాత్మానం సమవేక్షస్వ బాలం
కిం శ్లాఘసే దుర్లభా వాదసిద్ధిః ॥ 3-135-9(21042)
అష్టావక్ర ఉవాచ। 3-135-10x(2153)
న జ్ఞాయతే కాయవృద్ధ్యా వివృద్ధి-
ర్యథాఽష్ఠీలా శాల్మలేః సంప్రవృద్ధాః।
హ్రస్వోఽల్పకాయః ఫలితో వివృద్ధో
యశ్చాఫలస్తస్య న వృద్ధభావః ॥ 3-135-10(21043)
ద్వారపాల ఉవాచ। 3-135-11x(2154)
వృద్ధేభ్య ఏవేహ మతిం స్మ బాలా
గృహ్ణంతి కాలేన భవంతి వృద్ధాః।
న హి జ్ఞాతుమల్పకాలేన శక్యం
కస్మాద్బాలః స్థవిర ఇవ ప్రభాషసే ॥ 3-135-11(21044)
అష్టావక్ర ఉవాచ। 3-135-12x(2155)
న తేన స్థవిరో భవతి యేనాస్య పలితం శిరః।
బాలోపి యః ప్రజానాతి తం దేవాః స్థవిరం విదుః ॥ 3-135-12(21045)
న హాయనైర్న పలితైర్న విత్తైర్న చ బంధుభిః।
ఋషయశ్చక్రిరే ధర్మం యోఽనూచానః స నో మహాన్ ॥ 3-135-13(21046)
దిదృక్షురస్మి సంప్రాప్తో బందినం రాజసంసది।
నివేదయస్వ మాం ద్వాఃస్థ రాజ్ఞే పుష్కరమాలినే ॥ 3-135-14(21047)
ద్రష్టాస్యద్య వదతోఽస్మాంద్వారపాల మనీషిభిః।
సహ వాదే వివృద్ధే తు వందినం చాపి నిర్జితం ॥ 3-135-15(21048)
పశ్యంతు విప్రాః పరిపూర్ణవిద్యాః
సహైవ రాజ్ఞా సపురోధముఖ్యాః।
ఉతాహో వాఽప్యుచ్చతాం నీచతాం వా
తూష్ణీంభూతేష్వేవ సర్వేష్వథాద్య ॥ 3-135-16(21049)
ద్వారపాల ఉవాచ। 3-135-17x(2156)
కథం యజ్ఞం దశవర్షో విశేస్త్వం
వినీతానాం విదుషాం సంప్రవేశం।
ఉపాయతః ప్రయతిష్యే తవాహం
ప్రవేశనే కురు యత్నం యథావత్ ॥ 3-135-17(21050)
`ఏష రాజా సంశ్రవణే స్థితస్తే
స్తుహ్యేనం త్వం వచసా సంస్కృతేన।
స చానుజ్ఞాం దాస్యతి ప్రీతియుక్తః
ప్రవేశనే యచ్చ కించిత్తవేష్టం'॥ 3-135-18(21051)
అష్టావక్ర ఉవాచ। 3-135-19x(2157)
భోభో రాజంజనకానాం వరిష్ఠ
త్వం వై సంరాట్ త్వయి సర్వం సమృద్ధం।
త్వం వా కర్తా కర్మణాం యజ్ఞియానాం
యయాతిరేకో నృపతిర్వా పురస్తాత్ ॥ 3-135-19(21052)
విద్వాన్వందీ వాదవిదో నిగృహ్య
వాదే భగ్నానప్రతిశంకమానః।
త్వయాఽభిసృష్టైః పురుషైరాప్తకృద్భి-
ర్జలే సర్వాన్మజ్జయతీతి నః శ్రుతం ॥ 3-135-20(21053)
సోఽహం శ్రుత్వా బ్రాహ్మణానాం సకాశే
బ్రహ్మాద్య వై కథయితుమాగతోస్మి।
క్వాసౌ వనదీ యావదేనం సమేత్య
నక్షత్రాణీవ సవితా నాశయామి ॥ 3-135-21(21054)
రాజోవాచ। 3-135-22x(2158)
ఆశంససే వందినం వై విజేతు-
మవిజ్ఞాయ త్వం వాక్యబలం పరస్య।
విజ్ఞాతవీర్యైః శక్యమేవం ప్రవక్తుం
దృష్టశ్చాసౌ బ్రాహ్మణైర్వాదశీలైః ॥ 3-135-22(21055)
ఆశంసమానా వందినం వై బిజేతు-
మవిజ్ఞాత్వా తు బలం వందినోఽస్య।
సమాగతా బ్రాహ్మణాస్తేన పూర్వం
న శోభంతే భాస్కరేణేవ తారాః ॥ 3-135-23(21056)
ఆశానుబంధో హి తవాత్ర యత్నః
స వందిమాసాద్యతథా వినశ్యతి।
విజ్ఞానవంతో నికృతాస్తు తాత
కథం సదస్తర్తుమిదం సమర్థః ॥ 3-135-24(21057)
అష్టావక్ర ఉవాచ। 3-135-25x(2159)
వివాదితోఽసౌ న హి మాదృశైర్హి
సింహీకృతస్తేన వదన్యభీతః।
సమేత్య మాం నిహతః శేష్యతేఽద్య
మార్గే భగ్నం శకటమివాబలాక్షం ॥ 3-135-25(21058)
రాజోవాచ। 3-135-26x(2160)
షణ్నాభేర్ద్వాదశాక్షస్య చతుర్వింశతిపర్వణః।
యస్త్రిషష్టిశతారస్య వేదార్థం స పరః కవిః ॥ 3-135-26(21059)
అష్టావక్ర ఉవాచ। 3-135-27x(2161)
చతుర్వింశతిపర్వ త్వాం షణఅనాభి ద్వాదశప్రధి।
తత్రిషష్టిశతారం వై చక్రం పాతు సదాగతి ॥ 3-135-27(21060)
రాజోవాచ। 3-135-28x(2162)
బడబే ఇవ సంయుక్తే శ్యేనపాతే దివౌకసాం।
కస్తయోర్గర్భమాధత్తే గర్భం సుషువతుశ్చ కం ॥ 3-135-28(21061)
అష్టావక్ర ఉవాచ। 3-135-29x(2163)
మా స్మ భూః స్వగృహే రాజఞ్శాత్రవాణామపి ధ్రువం।
వాతసారథిరాధత్తే గర్భం సుషువతుశ్చ తం ॥ 3-135-29(21062)
రాజోవాచ। 3-135-30x(2164)
కింస్విత్స్తుప్తం న నిమిషతి కింస్విజ్జాతం న చోపతి।
కస్యఖిద్ధృదయం నాస్తి కింస్విద్వేగేన వర్ధతే ॥ 3-135-30(21063)
అష్టావక్ర ఉవాచ। 3-135-31x(2165)
మత్స్యః సుప్తో న నిమిషత్యండం జాతం న చోపతి।
అశ్మనో హృదయం నాస్తి నదీ వేగేన వర్ధతే ॥ 3-135-31(21064)
రాజోవాచ। 3-135-32x(2166)
న త్వాం మన్యే మానుషం దేవసత్వ
న త్వం బాలః స్థవిరః సంమతో మే।
న తే తుల్యో విద్యతే వాక్ప్రలాపే
తస్మాద్ద్వారం వితరాంయేష విద్వన్ ॥ 3-135-32(21065)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే అరణ్యపర్వణి తీర్థయాత్రాపర్వణి పంచత్రింశదధికశతతమోఽధ్యాయః ॥ 135 ॥

Mahabharata - Vana Parva - Chapter Footnotes
3-135-1 స్త్రియః పంథా వై పథికస్య పంథా ఇతి క. పాఠః. అంధాదీనామక్షమత్వాన్మార్గో దేయ ఇత్యర్థః। అసమేత్య సమీపం అప్రాప్య ॥
3-135-5 ఐంద్రద్యుంనేర్జనకస్య ॥
3-135-7 చరితవ్రతాశ్చ తపఃప్రభావేన నివేశనార్హాః ఇతి క. ధ. పాఠః ॥
3-135-8 జ్ఞానాగమే జ్ఞానశాస్త్రే వేదాంతేష్విత్యర్థః। నిష్ఠాం నిశ్చయం ॥
3-135-9 వేద జానీతే యది తర్హి ఈరయ। జుష్టాం మునిసేవితాం।
ఏకమేవ అక్షరం బ్రహ్మ ప్రతిపాద్యం యస్యాం తాం ఏకాక్షరాం।
బహురూపాం మంత్రార్థవాదాదిరూపాం। విరాజం విశేషేణ కర్మకాండాదాధివయేన రాజమానాం। అంగేతి సంబోధనే ॥
3-135-10 శాల్మలేరష్ఠీలా శాల్మలిఫలాంతర్గతగ్రంథిః। సహి కేవలతూలమయత్వాన్నిఃసారః। అతో దేహవృద్ధిర్వ్యర్థా। అల్పకాయః కృశః ॥
3-135-13 అనూచానః సాంగవేదాధ్యాయీ ॥
3-135-14 పుష్కరమాలినే స్వర్ణమాలాధారిణే ॥
3-135-19 సంరాట్ సార్వభౌమః ॥
3-135-21 బ్రహ్మాద్వైత ఇతి ఝ. పాఠః। బ్రహ్మాద్యం వై ఇతి ధ. పాఠః ॥
3-135-27 ప్రధయో మాసా రాశయో వా। తేషు హి త్రింశదహోరాత్రా అంశా వా ప్రత్యేకం ప్రత్యేకం ప్రధీయంతే।
చక్రం పాత్వస్మిన్ కాలే యథాకాలం విహితో ధర్మస్త్వాం పాత్విత్యర్థః।
కేవలకాలజ్ఞానస్యాపురుషార్థత్వాత్। ఏవమన్యత్రాపి వింధానం ద్రష్టవ్యం ॥
3-135-28 రథసంయుక్తే అశ్వే ఇవ సహచారిణ్యౌ శ్యేనపాతే శ్యేనవదకస్మాత్ పతనశీలే యే ఉభే వర్తేతే।
దివౌకసాం దేవానాం మధ్యే తయోః సంబంధినం గర్భం కో ధత్తే।
కస్య గర్భే తే ఉత్పద్యేతే కంచ జనయత ఇత్యర్థః ॥
3-135-32 వాక్ప్రలాపే వాచాం ప్రకృష్టే సంలాపే।
వితరాంయేష వందీతి ఝ. పాఠః। ఏష వందీ దృశ్యతామితి శేషః ॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.